Δρομοκαΐτειο – Λέρος – Δαφνί. Μόλις κυκλοφόρησε!

Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου

Δρομοκαΐτειο – Λέρος – Δαφνί

Ο ένας τοίχος μετά τον άλλο

Σχήμα: 17Χ24 • Σελίδες: 416 • Τιμή: 18 ευρώ • ISBN 978-618-5571-18-4

Ο όρος «ψυχιατρική μεταρρύθμιση» είναι, ως προς το δίπολο των διαμετρικά αντίθετων σημασιών και περιεχομένων που εκφράζει, από τους πιο αμφιλεγόμενους. Έγινε ποτέ κάποια πραγματική μεταρρύθμιση του συστήματος των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, της κουλτούρας και της πρακτικής τους ή το αποτέλεσμα των περίπου 30 χρόνων συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ήταν απλώς ένα νεοϊδρυματικό μόρφωμα, που αναπαρήγαγε αμετάβλητη τη λειτουργία του παραδοσιακού ψυχιατρικού κυκλώματος;

Σήμερα, το ποια ήταν η αλληλεπίδραση μιας έξωθεν επιβαλλόμενης «μεταρρύθμισης», με αφορμή το «πρόβλημα Λέρος», με τους στόχους, τα οράματα και τις πρακτικές όσων αναζητούσαν διαδρομές «πέρα και έξω» από το κυρίαρχο ψυχιατρικό παράδειγμα, μοιάζει για τους νέους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αλλά και τους άμεσα ενδιαφερόμενους ανθρώπους με ψυχιατρική εμπειρία, καθώς και για όλη την κοινωνία, σαν να είναι εκτός της όποιας δυνατότητας τους να το δουν, ν’ ακουμπήσουν, να «πατήσουν» πάνω σ’ αυτή την εμπειρία –τις αναζητήσεις, τις δυσκολίες, τους ανεπίτευκτους στόχους της– ως υλικό αναστοχασμού για τη μορφή και τα περιεχόμενα μιας χειραφετητικής πρακτικής στον χώρο της ψυχικής υγείας, στο παρόν και στο μέλλον που έρχεται.

Περιγράφοντας το βίωμα της εξορίας του ως ενός αμετάκλητου διωγμού όσο πιο μακριά γίνεται, χωρίς ποτέ καμιά επιστροφή, ένας ασθενής στη Λέρο είπε κάποτε: «Δαφνί, Λέρος, Τουρκία». Κάτι αντίστοιχο θα μπορούσε να συμβολίζει και η διαδρομή από το Δρομοκαΐτειο, το οποίο είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της ιδρυματικής ψυχιατρικής, έως τη Λέρο, όπου για μια στιγμή χάραξε μια ακτίνα φωτός, ότι μια «άλλη», εναλλακτική ψυχιατρική είναι δυνατή, και από εκεί μέχρι το Δαφνί, στον άλλο πυλώνα της ιδρυματικής ψυχιατρικής, που μας προσγειώνει σε μια πραγματικότητα όπου τίποτα δεν είχε ουσιαστικά αλλάξει, πέραν ίσως από την εξωτερική εικόνα της ιδρυματικής καταστολής.


Ο Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Ιατρική στο ΕΚΠΑ και ως ψυχίατρος, από το 1982, ήρθε σε επαφή με το κίνημα της εναλλακτικής ψυχιατρικής που ενέπνευσε ο Φράνκο Μπαζάλια στην Ιταλία.

Εργάστηκε διαδοχικά σε τρία ψυχιατρεία· στο Δρομοκαΐτειο (1986-1990),στο ΚΘ Λέρου (1990-1999) και στο ΨΝΑ (1999-2014) παίρνοντας πρωτοβουλίες για πρακτικές και προγράμματα ριζικής αποδόμησης και ξεπεράσματος των ιδρυματικών πρακτικών στην κατεύθυνση της Αποϊδρυματοποίησης.

Ανέπτυξε συνεχή και συστηματική δραστηριότητα για ένα εναλλακτικό κίνημα στην ψυχική υγεία, από κοινού με άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οικογένειες, λειτουργούς ψυχικής υγείας, κοινωνικά κινήματα. Έχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά άρθρα σε περιοδικά και σε συλλογικές εκδόσεις, ελληνικές (Υγεία, ασθένεια και κοινωνικός δεσμός, επιμ. Ν. Παπαχριστόπουλου και Κ. Σαμαρτζή, Opportuna, 2011, κ.ά.) αλλά και σε διεθνείς (Basaglia’s International Legacy, Oxford University Press, 2020· Beyond the walls/Oltre i muri. Deistitutionalization in European best practices in mental health, δίγλωσση έκδοση, Edizioni Alpha Beta, 2010, κ.ά.). Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του Λέρος, μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής ψυχιατρικής (2016) και Ρωγμές, ρήγματα και αντιστάσεις στην κυρίαρχη ψυχιατρική (2019).

Ας μιλήσουμε λίγο για τις τιμές των βιβλίων (και για το επισφαλές μέλλον του βιβλίου)

Κουίζ για δυνατούς λύτες: Ποιο προϊόν αυξήθηκε περισσότερο τον τελευταίο χρόνο (εκτός από το ηλεκτρικό ρεύμα);

Μην βιαστείτε να απαντήσετε «η βενζίνη», διότι το προϊόν αυτό είναι το χαρτί.

Η βενζίνη αυξήθηκε (όταν έφτασε στην ανώτερη φετινή τιμή της) κατά 42,5% – το χαρτί, αντιστοίχως, κατά 87%.

Τα τυπογραφεία και τα βιβλιοδετεία, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στην τεράστια αύξηση του ηλεκτρικού ρεύματος (οι μηχανές τους καίνε απίστευτα πολύ ρεύμα) έχουν αναπροσαρμόσει τις τιμές τους προς τα πάνω τουλάχιστον κατά 10%.

Πώς κοστολογείται ένα βιβλίο;

Η εξίσωση είναι απλή:

Δικαιώματα + Μετάφραση + Επιμέλεια + Σελιδοποίηση + Σχεδιασμός εξωφύλλου + Χαρτί + Εκτύπωση + Βιβλιοδεσία. Το σύνολο διαιρείται με τον αριθμό αντιτύπων, et voilà το κόστος του κάθε αντιτύπου.

Το κόστος αυτό πολλαπλασιάζεται (συνήθως) επί 4 και έχουμε την τελική, ονομαστική τιμή λιανικής του βιβλίου.

Παρένθεση: Όσο περισσότερα αντίτυπα ενός βιβλίου τυπώνονται, τόσο πέφτει το κόστος ανά αντίτυπο. Ποιοι εκδότες όμως τυπώνουν (συνήθως) πάνω από 1000 αντίτυπα; Καλά το μαντέψατε: οι μεγάλοι…

Ένα βιβλίο, λοιπόν, που έχει κόστος αντιτύπου 2 ευρώ, κοστολογείται για λιανική πώληση 8 ευρώ.

Ουάου, θα πει κάποιος, τι κονομάνε αυτοί οι εκδότες; Εδώ μιλάμε για αισχροκέρδεια!

Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Ο υπέροχος κόσμος της ελληνικής αγοράς βιβλίου

 Ως προς τον υπόλοιπο «δυτικό, πολιτισμένο κόσμο», τον οποίο εξυμνούν τα εγχώρια αγοραία φυντάνια, δεν υπάρχει τίποτα να ζηλέψει η χώρα μας: επικρατεί και εδώ ο νόμος του ισχυρότερου.

 Ήδη από τη δεκαετία του ’90 παρουσιάστηκε το φαινόμενο του ελέγχου της αγοράς ως συνέπεια της επικράτησης της νεοφιλελεύθερης λογικής του ανταγωνισμού: καμία οικονομική, ηθική, και ποιοτική δέσμευση. Γιγαντισμός της παραγωγής –υπήρξαν εκδότες που παρήγαγαν ένα έως ενάμισι βιβλίο τη μέρα–, τάσεις συγκεντρωτισμού και έλεγχος της αγοράς. Με τη σειρά του αυτό κατέστρεψε το δίκτυο αγοράς των πολλών μικρών βιβλιοπωλείων· εμφανίστηκαν τα μεγάλα. Μαζί τους ενισχύθηκε η τάση συγκεντρωτισμού και ελέγχου της αγοράς και μια σειρά από νέες πολιτικές προώθησης (διαφήμιση, συμφωνίες στόχων, εξαγορά θέσεων προβολής κ.λπ.) . Ο βιβλιοπώλης δεν διαλέγει πια τα βιβλία του σύμφωνα με το γούστο του, αλλά με βάση την συμφερότερη οικονομική προσφορά. Η ίδια λογική επικράτησε και στην εξαγορά του μεγαλύτερου μέρους της βιβλιοκριτικής. Ακόμα χειρότερα: πρόσφατα παρουσιάστηκε το φαινόμενο μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι να εξαγοράζουν μικρότερους (αφήνοντας τυπικά την διοίκηση και την εμπορική επωνυμία απαράλλακτες).

Αν σε αυτό προσθέσουμε την κρίση της τιμής του χαρτιού, η ανεξαρτησία της αγοράς του βιβλίου που υποστηρίχθηκε από τους μικρούς ανεξάρτητους εκδότες κινδυνεύει πλέον σοβαρά.

Η ατιμία των τιμών

Όλα αυτά είναι τόσο εξόφθαλμα που δίκαια οι αναγνώστες θα είχαν αγανακτήσει. Ο πιο προφανής τρόπος με τον οποίο το αναγνωστικό κοινό πείθεται να συμμετάσχει σε αυτή την ξέφρενη κούρσα, όπως και να συγκαλυφθεί ενώπιον του η κερδοσκοπική και ανταγωνιστική πολιτική, είναι οι εκπτώσεις και οι προσφορές κατά το αμερικανικό πρότυπο. Και όμως, αυτό είναι μια πολιτική που ανεβάζει τις τιμές των βιβλίων. Η νεοφιλελεύθερη ρητορική είναι πάντοτε πολύ επινοητική όταν θέλει να παρουσιάσει μια καταστροφή ως όφελος. Τι ισχύει όμως πραγματικά;

Συγκεκριμένα, η τιμή του βιβλίου πριν τη δεκαετία του 1990 υπολογιζόταν με τον τριπλασιασμό του κόστους ανά αντίτυπο. Η βιβλιοπωλική, λεγόμενη, έκπτωση ήταν 35% επί της ονομαστικής τιμής του βιβλίου. Αυτό άφηνε ένα περιθώριο κέρδους περίπου 20% τόσο στον εκδότη όσο και στον βιβλιοπώλη. Το 20% είναι μια λογική αμοιβή για την εργασία και των δύο, ούτε πείνας ούτε κερδοσκοπίας. Σήμερα, και εδώ και κάμποσα χρόνια, η βιβλιοπωλική έκπτωση διαμορφώθηκε στο 50% της ονομαστικής τιμής του βιβλίου και η τιμή του διαμορφώνεται με τον τετραπλασιασμό του κόστους του… Το ανέβασμα των τιμών καλύπτει το ποσοστό των εκπτώσεων.

Αυτό σημαίνει ότι ένα βιβλίο που κοστολογείται από τον εκδότη 8 ευρώ (ας μείνουμε στο παράδειγμα που αναφέραμε παραπάνω) πωλείται στο μεγάλο βιβλιοπωλείο 4 ευρώ. Αν ο εκδοτικός οίκος είναι κολεκτίβα (όπως οι Εκδόσεις των Συναδέλφων) και δεν γουστάρει να κάνει διάκριση μεταξύ μικρών και μεγάλων βιβλιοπωλείων και άρα δίνει σε όλους με έκπτωση 50%, τι μένει ως κέρδος; 2 ευρώ ανά αντίτυπο. Βάλε τώρα τα υπόλοιπα κόστη (που δεν υπολογίστηκαν αρχικά), δηλαδή, μισθοί εργαζομένων, φως, νερό, τηλέφωνο, εφορία και λοιπά πάγια, τότε τι στο καλό μένει; 1 ευρουδάκι ανά αντίτυπο. Και αυτό αν το βιβλίο «πάει», δηλαδή εάν πουλήσει τόσα αντίτυπα, ούτως ώστε να περάσει το όριο τού «να βγάλει το κόστος του» και να αρχίσει να αφήνει κέρδος. Όμως περίπου το 1/4 των βιβλίων που κυκλοφορούν δεν βγάζουν καν το κόστος τους, άρα το κακόμοιρο ευρουδάκι που λέγαμε προηγουμένως, γίνεται 50λεπτάκι, και αν…

Είναι ακριβά τα βιβλία;

Η απάντηση είναι κάθετη: ΝΑΙ είναι! Θα μπορούσαν να είναι και ακριβότερα, όμως. Κανείς εκδοτικός οίκος, ούτε καν ο πιο αισχροκερδής, δεν αύξησε τις τιμές κατά 90% (όσο ακρίβυνε το χαρτί). Επίσης, τα βιβλία είναι ακριβά επειδή ούτως ή άλλως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν φράγκο ούτε για τις πιο βασικές ανάγκες τους (φαγητό, νοίκι, ρεύμα κ.λπ.) ή έχουν ίσα ίσα γι’ αυτές.

Οι κλασικοί, ιδιωτικών συμφερόντων εκδοτικοί οίκοι (και ακόμα περισσότερο οι μεγάλοι) βρίσκουν άλλους τρόπους συμπίεσης του κόστους κι έτσι περιορίζουν τη «ζημιά», ώστε να μπορούν να πουλάνε φθηνότερα.

Ειδικά οι μεγάλοι:

Έχουν τη δυνατότητα να εισάγουν μόνοι τους χαρτί από το εξωτερικό (η Ελλάδα δεν διαθέτει εδώ και πάνω από 15 χρόνια εργοστάσιο τυπογραφικού χάρτου). Τι κι αν το χαρτί που φέρνουν δεν είναι καλό και ταλαιπωρεί τους τυπογράφους; Έχουν τη δύναμη να τους πιέσουν (αφού πρώτα τους έχουν ξεζουμίσει με πολύ χαμηλές τιμές). Έχουν επίσης τη δυνατότητα να «κλείσουν» χαρτί από τους εδώ χαρτέμπορους για τους επόμενους έξι ή και δώδεκα μήνες (έχουν, βλέπετε, αυτό το πράγμα που εκείνο το παλιοκουμούνι ο Μαρξ ονόμαζε Κεφάλαιο).

Δίνουν ψίχουλα στους μεταφραστές και τους επιμελητές-διορθωτές (όταν τους πληρώνουν…).

Τα ίδια ψίχουλα δίνουν και στους σελιδοποιούς (όταν δεν τους φεσώνουν…).

Βγάζουν βιβλία που «πουλάνε», ενώ εμείς οι υπόλοιποι προσπαθούμε να βγάζουμε «καλά».

Είναι ακριβά τα βιβλία των Εκδόσεων των Συναδέλφων;

Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων είναι μια κολεκτίβα εργασίας. Τα μέλη της αμείβονται με μισθό και ΔΕΝ διανέμονται σε αυτά κέρδη. Δεν είμαστε καλοπληρωμένοι στις Εκδόσεις των Συναδέλφων και αυτή είναι μία αδυναμία μας, η οποία πρέπει να επιλυθεί το συντομότερο. Όμως φροντίζουμε να είναι αξιοπρεπώς αμειβόμενοι (και σύμφωνα με τις οδηγίες των σωματείων) οι συνεργάτες μας (επιμελητές, μεταφραστές κ.ο.κ.).

ΔΕΝ πηγαίνουμε στο φθηνότερο τυπογραφείο και βιβλιοδετείο. Φροντίζουμε (όσο μπορούμε να γνωρίζουμε) να τυπώνουμε σε επιχειρήσεις που δεν απολύουν, αμείβουν αξιοπρεπώς τους εργαζόμενούς τους και τους έχουν ασφαλισμένους.

Χρησιμοποιούμε τα ποιοτικότερα (κατά το δυνατόν) χαρτιά.

Πληρώνουμε στο ακέραιο, και κάθε χρόνο, τα συγγραφικά δικαιώματα, χωρίς να έχουμε φάει ούτε ένα ευρώ ακόμα και από τους «ξένους» (έλα τώρα, καημένε, ποιος θα ψάξει να βρει πόσα βιβλία τύπωσες και πούλησες;).

Ενισχύουμε τακτικά εγχειρήματα και συλλογικότητες του ευρύτερου κοινωνικού κινήματος.

Σπανίως κοστολογούμε τα βιβλία μας Χ4. Συνήθως Χ3,5. Εάν βλέπουμε ότι θα είναι πολύ ακριβό το βιβλίο για τους αναγνώστες, το κάνουμε Χ3. Προτιμούμε, δηλαδή, αντί να συμπιέσουμε το κόστος παραγωγής (ρίχνοντας την ποιότητα και αμείβοντας λιγότερο τους συντελεστές της έκδοσης) να μειώσουμε το «επιχειρηματικό κέρδος» μας.

Άρα, η απάντηση στο αρχικό ερώτημα είναι: Τα βιβλία των Εκδόσεων των Συναδέλφων είναι όσο φθηνότερα γίνεται.

Είναι το μέλλον του βιβλίου επισφαλές;

ΝΑΙ αναμφισβήτητα. Κι αυτό για χίλιους λόγους, που άλλοι, πριν από εμάς, έχουν εξηγήσει. Όμως η πρόσφατη, τεράστια αύξηση του κόστους παραγωγής είναι ίσως το τελειωτικό χτύπημα – ειδικά σε ό,τι αφορά τους μικρούς εκδοτικούς οίκους. Πού θα βρεθούν τα χρήματα για να τυπωθούν νέα βιβλία; Πώς θα ανταπεξέλθουμε στις ελλείψεις χαρτιού; Ακόμα κι αν η τιμή του χαρτιού πέσει (ήδη έπεσε ελαφρώς), είναι μάλλον απίθανο να επανέλθουμε στα επίπεδα του καλοκαιριού του 2021. Πάμε ολοταχώς για ψηφιοποίηση της ανάγνωσης; Και είναι στ’ αλήθεια ανάγνωση το ψηφιακό διάβασμα;

Είναι σαφές πως η παγκόσμια τάση (θα λέγαμε «σχέδιο», αλλά ας το αποφύγουμε) είναι προς την ψηφιοποίηση των πάντων, της ανάγνωσης συμπεριλαμβανομένης. Όλη μας η ζωή, όλες μας οι δραστηριότητες θα περνούν μέσα από ένα κινητό τηλέφωνο· αύριο ενδεχομένως από την ψηφιοποίηση του ίδιου μας του σώματος.

Το χαρτί έχει συκοφαντηθεί εδώ και πολλά χρόνια και μάλιστα με δήθεν οικολογικό πρόσημο.

«Think before you print» διαβάζουμε σε πάμπολλα μέιλ που μας έρχονται – εκείνος που θα τυπώσει είναι υπόλογος απέναντι στην κοινωνία για την οικολογική καταστροφή.

«Θα γλιτώσουμε από τη χαρτούρα» ψηφιοποιώντας τις υπηρεσίες του Δημοσίου, μετακυλύοντας όλη τη δουλειά των δημοσίων υπαλλήλων (που απολύσαμε…) στον πολίτη.

«Ψηφιακά βιβλία» να παίρνουν οι φοιτητές (και αύριο οι μαθητές) παρόλο που ΟΛΕΣ οι επιστημονικές μελέτες παγκοσμίως λένε ότι η μελέτη από το χαρτί είναι αποδοτικότερη της μελέτης από υπολογιστή.

Το χαρτί είναι του σατανά (εκτός κι αν πρόκειται για οικολογικά, χάρτινα… καλαμάκια του καφέ – τυλιγμένα σε πλαστικό, βεβαίως, βεβαίως).

Το χαρτί είναι ένα από τα οικολογικότερα υλικά. Τα δέντρα που κόβονται για την παραγωγή του είναι από φυτείες και αντικαθίστανται άμεσα. Το χαρτί ανακυκλώνεται έως και 7 φορές και κομποστοποιείται. Το συμφέρον της βιομηχανίας χάρτου είναι να υπάρχουν δάση – το συμφέρον της βιομηχανίας βιοκαυσίμων είναι να καταστρέφονται τα δάση και να φυτεύεται σόγια, το συμφέρον της βιομηχανίας φυτικών ελαίων είναι να καταστρέφονται τα δάση και να φυτεύονται φοίνικες, το συμφέρον της κτηνοτροφικής βιομηχανίας είναι να καταστρέφονται τα δάση και να φυτεύονται ζωοτροφές.

Να απαιτήσουμε να γίνεται η επεξεργασία του χαρτοπολτού με οικολογικό τρόπο; Να το απαιτήσουμε και να κοιτάξουμε να είμαστε προσεκτικοί στην κατανάλωση χαρτιού αλλά όχι να το δαιμονοποιήσουμε!

Αν υποθέσουμε πως υπήρχε (κάπου, κάποτε) μία κυβέρνηση, η οποία ενδιαφερόταν, θα περίμενε κανείς να επιδοτήσει την αγορά χαρτιού και να μηδενίσει τον ΦΠΑ. Η Ελλάδα, με τα στοιχεία για το 2019, εισάγει 150.210.604 κιλά χαρτιού για εκτύπωση. Αν εκείνη η φανταστική κυβέρνηση αποφάσιζε να επιδοτήσει κατά 50 λεπτά του ευρώ κάθε κιλό, τότε θα ξόδευε 75 εκατομμύρια και κάτι ψιλά. Η Λίστα Πέτσα κόστισε στο ελληνικό δημόσιο 20 εκατομμύρια – 113 εκατομμύρια κόστισε το καθένα από τα Ραφάλ…

Ο νόμος περί ενιαίας τιμής του βιβλίου –μια πρόταση του Πιερ Μπουρντιέ για να προστατευτεί το ανεξάρτητο δίκτυο παραγωγής και πώλησης βιβλίων στη Γαλλία– εφαρμόστηκε στην Ελλάδα καθυστερημένα και ατελώς. Πρέπει να πιέσουμε για να σχεδιαστεί μια συνολική κρατική πολιτική. Όπως και από πλευράς μας, χωρίς να επαναπαυόμαστε στις προνοιακές πολιτικές, πρέπει να δημιουργήσουμε συμπράξεις, συνεταιρισμούς, φεστιβάλ και κολεκτίβες που θα μπορούν να βάλουν ένα φραγμό στην ξέφρενη κούρσα του ανταγωνισμού και της επικράτησης της κερδοφορίας έναντι της ποιότητας και της ανεξαρτησίας της αγοράς του βιβλίου.   

Και άρα;

Συνεχίζουμε να διαβάζουμε. Στηρίζουμε τη βιβλιοπαραγωγή όσο μπορούμε. Εφόσον κανείς άλλος δεν ενδιαφέρεται για το βιβλίο, ας ενδιαφερθούμε περισσότερο εμείς. Γνωρίζουμε καλά πως τα πράγματα είναι εξαιρετικά δύσκολα, όμως η ανάγνωση δεν είναι πολυτέλεια και το βιβλίο δεν μπορεί να καταντήσει είδος πολυτελείας για τους λίγους και εκλεκτούς.

Εμείς στις Εκδόσεις των Συναδέλφων το έχουμε αποφασίσει εξαρχής: Δεν θα γίνουμε ποτέ πλούσιοι, το πολύ πολύ να βελτιώσουμε τον μισθό μας ώστε να ζούμε αξιοπρεπώς.

Η αύξηση των πωλήσεων των βιβλίων μας και η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των Εκδόσεων αποσκοπεί στο να έχουμε το περιθώριο να απορροφούμε τις αυξήσεις στο κόστος και να πουλάμε φθηνότερα.


Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική Εφημερίδα των Συντακτών

https://www.efsyn.gr/tehnes/ekdoseis-biblia/359250_milisoyme-ligo-gia-tis-times-ton-biblion-kai-gia-episfales-mellon-toy

Η Θέκλα Τσελεπή παρουσιάζει το «Μανιφέστο Συνωμοσίας» στο Κόκκινο 105,5 (24/8/2022)

Δύο Σάββατα κλειστά

Τα δύο Σάββατα (6 και 13 Αυγούστου 2022) το βιβλιοπωλείο μας θα παραμείνει κλειστό.

Καλές βουτιές σε όλες και όλους!

Ανήσυχες μέρες του Αυγούστου

Αγοράστε τα με ένα κλικ εδώ.

Μανιφέστο Συνωμοσίας: Το βίντεο από την παρουσίαση στην Αθήνα

Οι ομιλίες από την παρουσίαση του Μανιφέστου Συνωμοσίας, που έγινε στις 14 Ιουλίου του 2022, στο Καφέ «Ο Κήπος του Μουσείου» (Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών).

Κατά σειρά μιλούν: Τηλέμαχος Δουφεξής Αντωνόπουλος, Αλέξανδρος Γεωργίου, Νίκος Χαραλαμπόπουλος.

Ζητούμε συγγνώμη για τα τεχνικά προβλήματα – δεν είμαστε επαγγελματίες σε αυτόν τον τομέα.

Αγοράστε το Μανιφέστο Συνωμοσίας με ένα κλικ εδώ.

Το γκροτέσκο στάδιο (η γλώσσα του νεοφιλελευθερισμού): Κείμενο της Λεσλί Καπλάν

Δημοσιεύτηκε στο μπλογκ της Λεσλί Καπλάν στις 5/11/2021

Πρόσφατα έπεσα πάνω σε μια φράση της υπουργού Βιομηχανίας, Agnès Pannier-Runacher. Μίλησε μπροστά σε ένα ακροατήριο επιχειρηματιών, στις 7 Οκτωβρίου, στην 7η συνάντηση της Bpifrance[1] και αυτό που της ήρθε στο μυαλό ήταν «η μαγεία του εργαστηρίου», όπου «δεν μπορείς να ξεχωρίσεις τον διευθυντή από τον εργάτη, τον μαθητευόμενο από τον άνθρωπο με τριάντα χρόνια εμπειρίας…». Το εργοστάσιο, γι’ αυτήν, «είναι η υπερηφάνεια της εργασίας […] γιατί όταν πηγαίνεις σε μια γραμμή παραγωγής, δεν είναι τιμωρία, είναι για τη χώρα σου, για τη μαγεία».

Στο μυαλό μας θα ξεπηδήσει η λέξη «γκροτέσκο».

Τι είναι γκροτέσκο; Το ψέμα; Και όχι μόνο αυτό. Το δηλωμένο ψέμα που κανείς δεν το πιστεύει, αλλά όλοι κάνουν ότι το πιστεύουν; Ίσως. Μια διαστρέβλωση της πραγματικότητας, σε κάθε περίπτωση. Και, πώς να το πω, μια έκκληση στη φαντασία.

Φανταζόμαστε μια σκηνή.

Ένας χαρακτήρας, η Agnès P., στην είσοδο ενός εργοστασίου, μοιράζοντας ένα φυλλάδιο, «το εργοστάσιο, αχ το εργοστάσιο, το καλύτερο εργοστάσιο, είναι το καλύτερο δυνατό εργοστάσιο, είναι βρώμικο; αχ όχι τόσο πολύ, είναι επικίνδυνο, αχ όχι τόσο πολύ, είναι επαναλαμβανόμενο, αχ λίγο, δεν πρέπει να ζητάς πολλά, είναι απάνθρωπο, αχ, ο άνθρωπος, ξέρεις, ο άνθρωπος φταίει για όλα… Αλλά είναι μαγικό…»

Ή, πάλι, η Agnès P. με ένα μεγάλο στυλό, γράφοντας στον τοίχο του εργοστασίου: «περάστε, περάστε, είναι μαγικό».

Μας θυμίζει μια άλλη επιγραφή στην είσοδο, όχι ενός εργοστασίου, αλλά εκεί όπου ήδη… Arbeit macht frei[2]

Το γκροτέσκο συνδέεται με τον τρόμο.

Επιπλέον, δείτε τον Γκόγια, τις «Τρέλες» του.

Υπάρχει ένα χαρακτικό με τίτλο «Τρέλα των ανόητων» το οποίο είναι πραγματικά τρομακτικό, γιγαντιαίο μέγεθος του «ανόητου», άδειο βλέμμα και ηλίθιο χαμόγελο, εισβάλλον σώμα που καταλαμβάνει όλο τον χώρο….

Αλλά ας παραμείνουμε ήρεμοι.

Η «μαγεία», η λάμψη της, τα φώτα της. Η λειτουργία της είναι να δημιουργεί ψευδαισθήσεις, να σβήνει τις διαφορές, την εμπειρία, την εμπειρία της πραγματικότητας και τις λεπτομέρειές της. Ακριβώς όπως η γλώσσα του νεοφιλελευθερισμού, του σημερινού καπιταλισμού, ένας αυτοκινητόδρομος, επίπεδος και λείος, που ξεδιπλώνει και ξεδιπλώνει, χωρίς ανωμαλίες, τη γλώσσα του «μάνατζμεντ».

Μιλάει για «βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους», «κόστος», «κέρδη» και «οργάνωση».

Σκεφτόμαστε με αυτές τις λέξεις.

Και εδώ είναι πάλι αυτός ο χαρακτήρας, η Agnès P., που ανεβαίνει σε μια θεατρική σκηνή και λέει: Πρέπει να είστε ευτυχισμένοι, είναι επιτακτική ανάγκη, και είστε υπεύθυνοι για την ευτυχία σας. Η ευτυχία είναι περισσότερα περισσότερα περισσότερα περισσότερα, περισσότερες δεξιότητες, περισσότερα χρήματα, περισσότερες γνώσεις (τουρισμός), περισσότερα πάντα. Πρέπει να είσαι καλός μάνατζερ, ο καλύτερος μάνατζερ. Το μοντέλο, στην προκειμένη περίπτωση η Agnès P., στροβιλίζεται, το μοντέλο είναι: αθλητικές επιδόσεις. Είναι στο χέρι σας να πετύχετε. Αν δεν πετύχετε, μην πάθετε κατάθλιψη, μην γίνετε loser[3], αλλά ξεκινήστε ξανά, μην τα παρατάτε, στοχεύστε στην κορυφή. Όπως είπε η Μάργκαρετ Θάτσερ, «Τα οικονομικά είναι η μέθοδος. Ο σκοπός είναι να αλλάξει η ψυχή». Η ψυχή, πολύ σημαντική. Πρόσβαση μέσω του αθλητισμού, των βιταμινών, της γιόγκα. Όλα είναι δυνατά, δεν υπάρχουν όρια. Ή αλλιώς, the sky is the limit[4]. Αλλά πρέπει να το θέλεις. Πρέπει.

Εδώ η Agnès P. σταματά, σκέφτεται, αναζητά τις κατάλληλες λέξεις.

Ατομική αυτονομία. Το άτομο μπορεί να είχε συκοφαντηθεί για ένα διάστημα, αλλά πρέπει να είμαστε σοβαροί, το εγώ είναι η βάση, το θεμέλιο. Η διαχείριση του εαυτού είναι το κλειδί για την κοινωνική ενσωμάτωση. Και το άλλο; Ποιο άλλο; Το μοντέλο είναι η εταιρεία. Οι μικρές επιχειρήσεις θα γίνουν μεγάλες. Ενέργεια.

Σιωπή.

Συνεχίζει.

Απόδοση σημαίνει ανταγωνιστικότητα. Δεν πρέπει να φοβόμαστε τον ανταγωνισμό. Ο ανταγωνισμός είναι υγιής. Είθε να κερδίσει ο καλύτερος άνθρωπος, είναι διεγερτικό. Ο ανταγωνισμός είναι για το γενικό καλό. Εξαλείφοντας τους κακούς, όχι, αλλά εξαλείφοντας το κακό, ναι. Όλοι μπορούν να συμφωνήσουν μόνο με αυτό το καθάρισμα από τα κάτω. Και οι διαφορές; Ποιες διαφορές; Είμαστε όλοι ίδιοι, και όλοι συμφωνούμε στο μοντέλο, έχει αποδειχθεί, το όμορφο, το σπουδαίο, το καθαρό, το λευκό, το μαύρο, το πλούσιο, το πολλαπλό, το παθιασμένο, το σοβαρό, το λογικό, το προφανές εν ολίγοις. Εξάλλου, μην διαφωνείτε, τα πάντα, απολύτως τα πάντα, μπορούν να αποτελέσουν μέρος του μοντέλου, αρκεί να είναι ενσωματωμένα. Ενσωματωμένα; Ναι, ενσωματωμένα σε αυτό στο σύστημα. Και πώς ξέρουμε ότι είναι μέσα; Έτσι είναι, το ξέρουμε, ξέρουμε ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση και το λαμβάνουμε υπόψη μας.

Σταματάει εκ νέου, κοιτάζει γύρω στο δωμάτιο και χαμογελάει.

Εξού και η σημασία, ας μείνουμε στα αγγλικά, της self help[5], να μην ξεχνάτε ποτέ ότι είστε αυτή η μικρή παρέα μόνοι σας· η χρησιμότητα των προπονητών· όλες οι τεχνικές είναι καλές, αρκεί να λειτουργούν, όπως και η πυγμαχία, ο χορός, η κολύμβηση και η βιολογική διατροφή, όπως και η ψυχοθεραπεία. Ο Φρόιντ· απλώς πρέπει να ξέρεις πώς να τον χρησιμοποιήσεις, η έννοια της κίνησης του θανάτου δεν ισχύει πραγματικά, αλλά ας μείνουμε θετικοί, το να ξέρεις ποιος είσαι είναι πολύ σημαντικό, καθοριστικό μάλιστα, και ο Φρόιντ μπορεί να μας βοηθήσει, ο μπαμπάς, η μαμά και όλα τα άλλα, από πού προερχόμαστε, έκανα μια μικρή θεραπεία, με βοήθησε πολύ, με ανακούφισε, θα έλεγα μάλιστα, βλέπεις από πού προέρχεται· τα προβλήματα, μπορείς να τα αλλάξεις.

Αλλά να είστε προσεκτικοί, για να ζήσετε καλά πρέπει να διευθύνετε καλά τη μικρή σας επιχείρηση, και να γνωρίζετε τους κανόνες, τους κανόνες της κοινωνικής ζωής, η παράβαση είναι παιδαριώδης και τρελή, κανείς δεν το θέλει αυτό. Εξάλλου, ο πρόεδρος Σαρκοζί μίλησε για «επικίνδυνο σχιζοφρενή» και δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε μαζί του. Η τρέλα ως πηγή δημιουργίας είναι μια ιδέα των διανοουμένων. Είναι καλύτερα να είσαι πλούσιος και υγιής παρά φτωχός και άρρωστος, αυτό είναι σίγουρο, τα κλισέ έχουν τα καλά τους σημεία, μας υπενθυμίζουν την αλήθεια.

Η Agnès P. φαίνεται τώρα σοβαρή.

Και έτσι αναπτύσσεται το άτομο, αυτό που φροντίζει για την προσωπική του ανάπτυξη. Η προσωπική ανάπτυξη είναι συνάρτηση του φύλου, της ηλικίας, του επαγγέλματος, του εισοδήματος, των σεξουαλικών και άλλων προτιμήσεων. Οι κατηγορίες αυτές είναι επιστημονικές, προέρχονται κατευθείαν από την αγορά. Βασικά, η προσωπική ανάπτυξη είναι η ανάπτυξη της αγοράς μέσα στο κεφάλι του ατόμου. Και αυτό που υπαγορεύει τον κανόνα είναι αυτό που πουλάει ή θα μπορούσε να πουλήσει, αυτό που λειτουργεί ή θα μπορούσε να λειτουργήσει, αυτό που παίρνει, όπως λέμε, ή θα μπορούσε να πάρει. Είναι ένα αντικειμενικό πρότυπο, δεν έχουμε βρει ποτέ καλύτερο. Το άτομο πρέπει να ακολουθεί, αλλά να έχει πρωτοβουλία, να προσαρμόζεται, η αγορά κινείται, πρέπει να είσαι σταθερός, να αντιστέκεσαι, να είσαι πάντα έτοιμος, να ανεβαίνεις όλες τις πλαγιές, να έχεις πάντα στο μυαλό σου να κερδίσεις, να κερδίσεις, να κερδίσεις… Πρέπει να πετύχεις, και η επιτυχία είναι ορατή, η τηλεόραση το δείχνει.

Η Agnès P. σταματάει, είναι λίγο λαχανιασμένη, χαμογελάει και υποκλίνεται. Ένα μεγάλο χριστουγεννιάτικο δέντρο εμφανίζεται στη σκηνή και αρχίζει να το στολίζει.


[1] Banque Publique d’Investissement – Δημόσια Τράπεζα Επενδύσεων.

[2] Η εργασία απελευθερώνει. Επιγραφή στην είσοδο του Άουσβιτς.

[3] Αποτυχημένος. Αγγλικά στο πρωτότυπο.

[4] Ο ουρανός είναι το όριο. Αγγλικά στο πρωτότυπο.

[5] Αυτοβοήθεια. Αγγλικά στο πρωτότυπο.


Από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων κυκλοφορεί το βιβλίο της Λεσλί Καπλάν, Αναταραχή. Κομμένη η μαλακία!

5ο Θερινό Βιβλιοστάσιο

«Μανιφέστο Συνωμοσίας»: Μόλις κυκλοφόρησε!

Μανιφέστο Συνωμοσίας

Μετάφραση: Μανώλης Ξανθός

Σχήμα: 14Χ20,5 • Σελίδες: 392 • Τιμή: 25 ευρώ • ISBN 978-618-5571-17-7

Θα νικήσουμε γιατί είμαστε πιο αποφασισμένοι.

Στα τέλη του Ιανουαρίου του 2022, κυκλοφορεί στη Γαλλία ένα βιβλίο ανώνυμου συγγραφέα που προκαλεί αμέσως σκάνδαλο.

Η γαλλική αντιτρομοκρατική υπηρεσία φαίνεται να διέρρευσε στον τύπο στοιχεία για την ταυτότητα των συγγραφέων. Κατόπιν ξεκίνησε μια εκστρατεία δυσφήμισης του βιβλίου χωρίς καν να έχει διαβαστεί. Ο υπεύθυνος των εκδόσεων Seuil, ενός από τους μεγαλύτερους εκδοτικούς οίκους της Γαλλίας, δέχθηκε μειωτικά σχόλια για την επιλογή του. Αφού ούτε αυτό ανέκοψε την εκδοτική επιτυχία του, ο θεαματικός μονόλογος προσπάθησε να το αποδώσει σε κάτι οικείο για να ξορκίσει την κατάρα. Κατηγορήθηκε, λοιπόν, η Αόρατη Επιτροπή για τη συγγραφή του. Το γεγονός προκάλεσε τη δημόσια παρέμβαση της Αόρατης Επιτροπής, όπου μαζί με την απολαυστική συντριβή των επικριτών της, έχει και μια εξαιρετική υπεράσπιση του Μανιφέστου Συνωμοσίας.

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Σε ζοφερούς καιρούς – Εκδοτικό σημείωμα

Ο «πόλεμος ενάντια στον ιό» είναι ένας πόλεμος ενάντια σ’ εμάς

1. Το παγκόσμιο πραξικόπημα

2. Η συνωμοσία των ακρωτηριασμένων

3. Ερμηνεύοντας τον τρόμο

Η συνωμοτικότητα είναι η συνείδηση που δεν καταθέτει τα όπλα

1. Η αντισυνωμοσιολογική συνωμοσία

2. Όπως το 1914

3. «Τα πάντα συνωμοτούν»

Η μη πραγματικότητα που ζούμε δεν είναι μια καταστροφή που ενέσκηψε, αλλά ένα σενάριο που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας

1. Είκοσι χρόνια preparedness

2. Η πόλη των ζωντανών-νεκρών

Η αντεπανάσταση του 2020 αποτελεί απάντηση στις εξεγέρσεις του 2019

1. Η καμπή του 2019

2. Η ανάκτηση του ελέγχου

Ο Ψυχρός Πόλεμος δεν τέλειωσε ποτέ

1. Η μεγάλη αφύπνιση

2. Ο μακρός Ψυχρός Πόλεμος

3. MK-ULTRA for ever

4. Η θεωρία του εγκλεισμού

Αυτός ο κόσμος είναι δυϊκός, όπως και οι τεχνολογίες του

1. Ο πόλεμος για το κλίμα

2. Ο πόλεμος στο εσωτερικό

3. Ο κόσμος made by DARPA

4. Ο cool τύπος ως μηχανή εξολόθρευσης

5. Γαλλικές δυϊκότητες

Μια ώθηση είναι μια ώθηση

1. Η μέθοδος του παγκόσμιου πραξικοπήματος

2. Η προσπάθεια να τρελάνεις τον άλλον

3. Η διαλεκτική της μάγευσης

Η τέχνη της διακυβέρνησης παράγει τέρατα

1. Το σχέδιο της διακυβέρνησης των πάντων

2. Δημοκρατικός σχεδιασμός και περιβαλλοντική εξουσία

3. Ελίτ και πλεονάζοντες

Η ζωή δεν είναι διόλου βιολογική

1. «Life is our life’s work» (Pfizer)

2. Η βιοπολιτική μητρόπολη

3. Η δικτατορία της τρωτότητας

4. The Family of Man

5. Η νοσηρότητα της υγείας

Η τωρινή κόλαση είναι απλώς η πραγμάτωση του παλιού καλού θετικιστικού σχεδίου

1. Η τερατωδία της στατιστικής

2. Το Ίδρυμα Ροκφέλερ και η μοριακή όψη της ζωής

3. Η μακροβιότητα του θετικισμού

Θα νικήσουμε γιατί είμαστε πιο αποφασισμένοι

1. «Κοινωνία», μια αντιδραστική έννοια

2. Ο πόλεμος ενάντια στις ψυχές

3. Ο ιός της απόσχισης και το εν εξελίξει σχίσμα

4. Συνωμοτήστε, λοιπόν

Αγοράστε το με ένα κλικ εδώ.

«Εκκλησιαστής»: Μόλις κυκλοφόρησε σε νέα μετάφραση!

Luther Blissett

Εκκλησιαστής

Μετάφραση: Άννα Γρίβα

Σχήμα: 14Χ20,5 • Σελίδες: 832 • Τιμή: 33 ευρώ • ISBN 978-618-5571-16-0

1555 μ.Χ. Έχοντας επιβιώσει από σαράντα χρόνια σκληρών αγώνων που συγκλόνισαν την Ευρώπη, ένας αιρετικός με χίλια ονόματα αφηγείται την ιστορία τη δική του και του εχθρού του, του Ε.

Ιεροκήρυκες, μισθοφόροι, τραπεζίτες, τυπογράφοι απαγορευμένων βιβλίων, πρίγκιπες και πάπες συνθέτουν μια μεγάλη τοιχογραφία που εκτείνεται από τη Γερμανία του Λούθηρου μέχρι το αναβαπτιστικό βασίλειο του Μίνστερ· από τις αγορές της Αμβέρσας μέχρι τις ιταλικές πόλεις που πυρπολήθηκαν από την Ιερά Εξέταση.

Έχοντας μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και εκδοθεί σε πάνω από είκοσι χώρες, ο Εκκλησιαστής αποτέλεσε το λογοτεχνικό ντεμπούτο της κολεκτίβας που αργότερα έγινε γνωστή ως Wu Ming («ανώνυμος» ή «κανένας» στα κινεζικά).

Τα χρόνια που ζήσαμε έθαψαν για πάντα την αθωότητα του κόσμου.

Σας υποσχέθηκα να μην ξεχάσω.

Σας διέσωσα στη μνήμη.

Θέλω να τα συγκρατήσω όλα, από την αρχή, τις λεπτομέρειες, τις συνθήκες, τη ροή των γεγονότων. Προτού η απόσταση θολώσει το βλέμμα που στρέφεται προς τα πίσω, εξασθενίζοντας τον πάταγο των φωνών, των όπλων, των στρατών, το γέλιο, τις κραυγές.

Αγοράστε το με ένα κλικ εδώ.

Εργάτες και αγρότες απαιτούν ένα βασίλειο του ουρανού στη Γη: μια κριτική για τον «Εκκλησιαστή»

Σε λίγες μέρες κυκλοφορεί (σε νέα μετάφραση) από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων ο Εκκλησιαστής των Luther Blissett (γνωστών πλέον ως Wu Ming). Ας θυμηθούμε μια κριτική για το βιβλίο που γράφτηκε στο Industrial Worker της συνδικαλιστικής οργάνωσης IWW (Industrial Workers of the World), το 2013.

του John O’Reily

Οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται την Προτεσταντική Μεταρρύθμιση τόσο συχνά όσο συχνά σκέφτονται να καθίσουν να υπολογίσουν τους φόρους τους, αν όχι ακόμα λιγότερο. Όμως, μια αμφιλεγόμενη μεσαιωνική Ευρώπη αποτελεί το σκηνικό για ένα από τα καλύτερα έργα ιστορικής μυθοπλασίας που οι Wobblies πρέπει πραγματικά να προσέξουν. Ο Εκκλησιαστής, το μυθιστόρημα μιας συλλογικότητας ριζοσπαστών Ιταλών που συνήθιζαν να εκδίδουν με το όνομα Luther Blissett και τώρα ακούν στο όνομα Wu Ming, είναι μια σπουδαία ιστορία περιπέτειας και ταυτοχρόνως μια πολιτική σφαλιάρα. Η συνέχεια του Εκκλησιαστή μόλις μεταφράστηκε από τα ιταλικά στα αγγλικά και κυκλοφόρησε, οπότε αξίζει να ξαναδούμε το αρχικό μυθιστόρημα, που εκδόθηκε το 2000, για να θυμηθούμε γιατί συναρπαστικά έργα μυθοπλασίας όπως ο Εκκλησιαστής θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα για τους Wobblies να τα τσεκάρουν.

Το βιβλίο επικεντρώνεται γύρω από δύο χαρακτήρες και είναι δομημένο σαν κατασκοπευτικό μυθιστόρημα. Ο πρωταγωνιστής, ο οποίος φέρει διάφορα ονόματα σε όλο το βιβλίο, είναι πιο συχνά γνωστός ως Χερτ-από-το-πηγάδι. Είναι ένας Γερμανός που αναπηδά σε διάφορες επαναστατικές ομάδες κατά τη διάρκεια της έκρηξης των κοινωνικών συγκρούσεων που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της Μεταρρύθμισης. Ακολουθεί τις σημαίες αγροτών επαναστατών, κομμουνιστών χριστιανών βιβλιοπωλών και ιεροκηρύκων, σκληρών μεσσιανικών ζηλωτών, ειρηνιστών κομμουνιστών και διωκόμενων Εβραίων φιλελεύθερων, καθώς οι τύχες τους ανεβαίνουν και πέφτουν, πάντα στην προσπάθειά τους να απελευθερωθούν από τις επιρροές της ισχυρής και αυταρχικής Καθολικής Εκκλησίας, των βασιλιάδων και των αρχόντων της Ευρώπης και της όλο και πιο απόμακρης «επίσημης» προτεσταντικής ηγεσίας. Ο Χερτ αντιμετωπίζει την αναπόφευκτη συντριβή των κινημάτων για τη λαϊκή εξουσία αλλάζοντας το όνομά του και προχωρώντας σε έναν νέο αγώνα, ένας άνθρωπος που τον βαραίνει το γεγονός ότι ενώ οι σύντροφοί του συχνά πεθαίνουν, εκείνος ζει για να πολεμήσει μια άλλη μέρα.

Αντίπαλός του είναι η σκιά που είναι γνωστή ως Ε, ένας παπικός πράκτορας που αναμειγνύεται με τα πλήθη των εργατών και των αγροτών σε όλη την Ευρώπη, αναζητώντας πληροφορίες για αιρέσεις και βρίσκοντας τρόπο να μπει στην εύνοια των ριζοσπαστικών κινημάτων προκειμένου να τα υπονομεύσει. Ο Ε, λιγότερο ζηλωτής και περισσότερο κυνικός χειραγωγός, βρίσκει τον τρόπο να μπαίνει στο περιθώριο πολλαπλών λαϊκών αγώνων, χρησιμοποιώντας την επιρροή και τα ένστικτά του για να διαρρηγνύει την ενότητα εκείνων που θα ήθελαν να απαλλαγούν από την εξουσία της Καθολικής Εκκλησίας. Οι δρόμοι του ίδιου και του Χερτ διασταυρώνονται σταθερά, αν και η σημασία του ο ενός για τον άλλον παραμένει κρυφή για το μεγαλύτερο μέρος των αντίστοιχων διαδρομών τους.

Αν και ο Εκκλησιαστής είναι μια συναρπαστική ιστορία ίντριγκας, πισώπλατων μαχαιρωμάτων και ξεκάθαρων σπαζοκεφαλιών, αυτό που το κάνει πιο ενδιαφέρον για τους Wobblies είναι ότι το κέντρο του είναι η ηθική και ότι είναι μια ιστορία αντικαπιταλισμού. Εκτός από λίγους συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, οι περισσότεροι συγγραφείς φαντασίας αντιμετωπίζουν τους ριζοσπάστες ως υποκατάστατο για κάτι άλλο. Οι ριζοσπάστες είναι συχνά σημαινόμενα, κρυπτογραφήματα, απόψεων που ο συγγραφέας επιδιώκει να αφαιρέσει. Ριζοσπάστες, επαναστάτες, αντικαπιταλιστές και άλλοι εισάγονται για να μιλήσουν για τις ιδέες του συγγραφέα σχετικά με την ασυδοσία, την ηθική, την πειθαρχία, την ελευθερία, την προσωπική αρετή ή ένα πλήθος άλλων ιδεών. Αυτό που κάνει τον Εκκλησιαστή διαφορετικό είναι ότι οι συγγραφείς είναι οι ίδιοι βετεράνοι της ιταλικής εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και γράφουν το μυθιστόρημα για να μιλήσουν για τις ιδέες του ίδιου του αντικαπιταλιστικού αγώνα. Στον Εκκλησιαστή, οι ριζοσπάστες είναι πραγματικοί άνθρωποι, με περίπλοκες και αντιφατικές ιδέες, με δικές τους ζωές και σκέψεις, αλλά και με σταθερή αφοσίωση στην υπόθεση της ελευθερίας τους από την κυρίαρχη καταπιεστική τάξη πραγμάτων.

Δεν είναι αρχέτυπα αλλά χαρακτήρες. Αντί ο κομμουνισμός να είναι σημαίνον για κάτι άλλο, είναι το ίδιο το περιεχόμενο της πλοκής. Οι περιπέτειες του Χερτ μέσα από διάφορες επαναστατικές δραστηριότητες δείχνουν τα σκαμπανεβάσματα, την πληθωρικότητα, τον ενθουσιασμό και την υπερβολή, των ανθρώπων που περνούν τη ζωή τους προσπαθώντας να ζήσουν χωρίς επισκόπους, πάπες και βασιλιάδες. Είναι δύσκολο να μην ταυτιστείς με τη δυσχερή θέση των απλών ανθρώπων που οργανώνονται για την απελευθέρωση και οι οποίοι εμφανίζονται σε όλο το μυθιστόρημα, όχι ως στερεότυπα των προλετάριων και των αγροτών του σοσιαλιστικού ρεαλισμού με τα σφυριά και τα δρεπάνια ή των παραπλανημένων μποέμ και των σκοτεινών γραφειοκρατών της δυτικής λογοτεχνίας, αλλά ως οι συνηθισμένοι τύποι ανθρώπων που συναντάς στο μπαρ ή στο μπακάλικο, οι οποίοι απλώς βαρέθηκαν την καταπίεση των αφεντικών και των μπάτσων.

Βασισμένος στην πραγματική ιστορία διαφόρων εξεγέρσεων και σκανδάλων στην Ευρώπη του 16ου αιώνα, ο Εκκλησιαστής είναι μια συγκλονιστική ιστορία εξέγερσης και καταστολής. Αν και το μυθιστόρημα έχει τα ελαττώματά του, ιδίως στη σχετική αδυναμία των γυναικείων χαρακτήρων του (κάτι που αναγνωρίζεται από τους συγγραφείς του, οι οποίοι έχουν υποσχεθεί ότι η συνέχεια, το Αλτάι, θα το αντιμετωπίσει καλύτερα), ο Εκκλησιαστής είναι ένα πρώτης τάξεως περιπετειώδες μυθιστόρημα που αναδεικνύει ένα σχετικά άγνωστο κομμάτι της λαϊκής ιστορίας της Ευρώπης και το εμποτίζει με τη φωτιά της επανάστασης. Σε μια στιγμή που τα πάντα, από τον παπισμό, μέχρι το θεϊκό δικαίωμα των βασιλιάδων και την ιδέα του ίδιου του Θεού, ήταν υπό συζήτηση, ο Εκκλησιαστής αφηγείται μια συναρπαστική ιστορία καθημερινών ανθρώπων, εργατών και αγροτών, που απαιτούσαν ένα βασίλειο του ουρανού στη γη και ήταν πρόθυμοι να φτάσουν όσο μακριά χρειαζόταν για να το πραγματοποιήσουν.

Πρωτοδημοσιεύτηκε στο Industrial Worker (Ιούλιος/Αύγουστος 2013)

Κοινοποίηση #0: Κείμενο της Αόρατης Επιτροπής με αφορμή το «Μανιφέστο Συνωμοσίας»

Έρχεται σε λίγες μέρες και στα ελληνικά το Μανιφέστο Συνωμοσίας και είμαστε πολύ περήφανοι που τα καταφέραμε. Το Μανιφέστο Συνωμοσίας από την πρώτη μέρα κυκλοφορίας του συνοδεύτηκε από ένα σκάνδαλο. Η γαλλική αντιτρομοκρατική υπηρεσία φαίνεται να διέρρευσε στον τύπο στοιχεία για την ταυτότητα των συγγραφέων. Κατόπιν ξεκίνησε μια εκστρατεία δυσφήμισης του βιβλίου χωρίς καν να έχει διαβαστεί. Ο υπεύθυνος των εκδόσεων Seuil, ενός από τους μεγαλύτερους εκδοτικούς οίκους της Γαλλίας, δέχθηκε μειωτικά σχόλια για την επιλογή του. Αφού ούτε αυτό ανέκοψε την εκδοτική επιτυχία του, ο θεαματικός μονόλογος προσπάθησε να το αποδώσει σε κάτι οικείο για να ξορκίσει την κατάρα. Κατηγορήθηκε, λοιπόν, η Αόρατη Επιτροπή για τη συγγραφή του. Το γεγονός προκάλεσε τη δημόσια παρέμβαση της Αόρατης Επιτροπής, όπου μαζί με την απολαυστική συντριβή των επικριτών της, έχει και μια εξαιρετική υπεράσπιση του Μανιφέστου Συνωμοσίας.


Η πολιτική και ηθική σημασία της σκέψης εμφανίζεται μόνο σε εκείνες τις σπάνιες στιγμές της ιστορίας, όταν «τα πάντα θρυμματίζονται, το κέντρο δεν κρατάει πια, και η απλή αναρχία εξαπλώνεται στον κόσμο» – όταν «οι καλύτεροι δεν έχουν καμία πεποίθηση, ενώ οι μέτριοι είναι γεμάτοι πάθος και ένταση». Σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές, η σκέψη παύει να είναι ένα θέμα περιθωριακό σε σχέση με τα πολιτικά ζητήματα. Όταν όλοι αφήνονται να παρασυρθούν απερίσκεπτα από αυτό που κάνουν και πιστεύουν οι πολλοί, εκείνοι που σκέφτονται βρίσκουν τον εαυτό τους εκτεθειμένο, γιατί η άρνησή τους να ενωθούν με τους άλλους είναι προφανής και τότε μετασχηματίζεται σε ένα είδος δράσης.

Hannah Arendt, Ηθικοί προβληματισμοί

Η Αόρατη Επιτροπή ήταν αρχικά μια εργατική συνωμοσία στη Λυών τη δεκαετία του 1830. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν σημειώνει στο βιβλίο του Περί Στοών:  «Η Αόρατη Επιτροπή – όνομα μιας μυστικής εταιρείας στη Λυών». Τον Φεβρουάριο του 2000, στον επίλογό του Η Θεωρία του Μπλουμ, που εκδόθηκε από τη La fabrique, μπορούσε κανείς να διαβάσει: «Η Αόρατη Επιτροπή: μια ανοιχτά μυστική κοινωνία / μια δημόσια συνωμοσία / μια περίπτωση ανώνυμης υποκειμενοποίησης, της οποίας το όνομα βρίσκεται παντού και η έδρα της πουθενά / η επαναστατική πολικότητα του Φαντασιακού Κόμματος». Το οπισθόφυλλο του ίδιου βιβλίου ήταν πολιτικά πιο σαφές: όριζε την Αόρατη Επιτροπή ως μια «ανώνυμη συνωμοσία που, από το σαμποτάζ μέχρι την εξέγερση, ρευστοποιεί τελικά την εμπορευματική κυριαρχία κατά τη διάρκεια του πρώτου τετάρτου του 21ου αιώνα». Με τον όρο «Φαντασιακό Κόμμα» εννοούσαμε και εννοούμε το σύνολο όσων βρίσκονται σε σύγκρουση –σε ανοιχτό ή λανθάνοντα πόλεμο, σε απόσχιση ή σε απλή δυσαρέσκεια– με την τεχνολογική και ανθρωπολογική ενοποίηση αυτού του κόσμου υπό το σήμα του εμπορεύματος. Συνηθίζαμε να αποκαλούμε την εν λόγω διαδικασία ενοποίησης «Αυτοκρατορία» ή «κόσμο του αυταρχικού εμπορεύματος», με την οποία ο πλανήτης συγκροτείται σε ένα «συνεχές βιοπολιτικό πλέγμα». Το 2022, μόνο εις βάρος του μπορούσε κάποιος να αγνοεί την προφάνεια αυτών των εννοιών, ή εν πάση περιπτώσει των διαισθήσεων που αυτές οι έννοιες επικυρώνουν. Υπό αυτές τις συνθήκες, το Φαντασιακό Κόμμα αποτελεί τόσο το τυφλό σημείο όσο και τον ανομολόγητο εχθρό μιας κοινωνίας που παραδέχεται μόνο λάθη που πρέπει να διορθωθούν στον άψογο προγραμματισμό της – εξαιρουμένων μερικών δαιμόνων που πρέπει να συντριβούν επειγόντως. Όποτε, χάρη σε ένα απροσδόκητο ξέσπασμα, το Φαντασιακό Κόμμα εισβάλλει τελικά στο Θέαμα, κάποιοι σπεύδουν να καταγγείλουν τη δράση κάποιας «οριακής μειοψηφίας». Φροντίζουν να μην αναγνωρίσουν ότι αυτό το περιθώριο είναι εφεξής παντού, και ότι αυτή η κοινωνία το παράγει συνεχώς και πιο εντατικά την ίδια στιγμή μάλιστα που διατείνεται ότι το εξαλείφει. Επιστρέφοντας συνεχώς με την αίσθηση του εξωπραγματικού, ενός φαντάσματος, το Φαντασιακό Κόμμα είναι η μορφή εμφάνισης του προλεταριάτου «κατά την ιστορική περίοδο που η κυριαρχία επιβάλλεται ως δικτατορία της ορατότητας και εντός της ορατότητας. (Tiqqun 1, «Θέσεις για το Φαντασιακό Κόμμα») Είναι επίσης αλήθεια ότι αυτού του τύπου η εσωτερική αποστασιοποίηση, από την οποία πλήττεται αυτή η κοινωνία, είναι τις περισσότερες φορές τόσο σιωπηλή, τόσο διάχυτη και τόσο διακριτική που με τη σειρά της επιτείνει τη ροπή της προς την παράνοια  – αυτή την αταβιστική και τόσο συχνά θανατηφόρα ασθένεια της εξουσίας. «Σε έναν κόσμο παρανοϊκών, είναι οι παρανοϊκοί που έχουν δίκιο» παρατηρούσαμε τότε.

Παρ’ όλες τις προσπάθειες για το αντίθετο, συμπεριλαμβανομένων και των δικών μας, οι τελευταίες δεκαετίες επιβεβαίωσαν σημείο προς σημείο αυτές τις θέσεις, οι οποίες τότε θεωρούνταν ανησυχητικές, παράλογες ή ακόμη και αμιγώς εγκληματικές. Τον Σεπτέμβριο του 2001, το εναρκτήριο κείμενο του περιοδικού Tiqqun 2 κατέληγε με το εξής προμήνυμα: «Οι προηγούμενες δηλώσεις έχουν σκοπό να μας εισάγουν σε μια εποχή που απειλείται όλο και πιο αισθητά από τη μαζική εκτίναξη της πραγματικότητας. Η ηθική του εμφυλίου πολέμου που εκφράζεται σε αυτήν ονομάστηκε κάποτε “Αόρατη Επιτροπή”. Την υπογράφει μια αποφασισμένη φράξια του Φαντασιακού Κόμματος, ο επαναστατικός του πόλος. Με αυτές τις γραμμές ελπίζουμε να αποτρέψουμε τις πιο χυδαίες ανοησίες που θα μπορούσαν να ειπωθούν για τις δραστηριότητές μας, καθώς και για την περίοδο που αρχίζει». («Εισαγωγή στον Εμφύλιο Πόλεμο») Όπως ήταν αναμενόμενο, «οι πιο χυδαίες ανοησίες» δεν παρέλειψαν να ειπωθούν, τον Νοέμβριο του 2008, όταν μια ντουζίνα άνθρωποι συνελήφθησαν για «τρομοκρατία» με τη διπλή κατηγορία ότι είχαν διαπράξει μια σειρά από αντιπυρηνικά σαμποτάζ και ότι είχαν γράψει ένα βιβλίο με τίτλο Η εξέγερση που έρχεται, το οποίο υπέγραφε η Αόρατη Επιτροπή. Στη συνέχεια, ο Τύπος έκανε μια ωραία επίδειξη του τρόπου με τον οποίο εκπληρώνει το καθήκον του να ενημερώνει το κοινό, επαναλαμβάνοντας σαν ένας άνθρωπος τις κυβερνητικές σκευωρίες και συνεκδοχικά και εκείνες της αντιτρομοκρατικής αστυνομίας. Γελοιοποιήθηκε εντελώς, κάτι που προφανώς δεν τον δίδαξε τίποτα είτε για τον εαυτό του είτε για εμάς. Το όλο σαθρό οικοδόμημα τελικά κατέρρευσε όχι δίχως να παρακινήσει ένα ευρύτερο κοινό να διαβάσει την Αόρατη Επιτροπή και όχι δίχως να προκαλέσει κάποια ταλαιπωρία στους εμπλεκόμενους. Εάν υπάρχει ανάγκη να επιβεβαιωθεί πλήρως ο αστυνομικός χαρακτήρας της έννοιας της συγγραφής –η ανάγκη να θεωρηθεί κάποιος «υπεύθυνος» για κάθε αλήθεια που εκφέρεται δημοσίως– όλη αυτή η υπόθεση ανέλαβε να παράσχει την οριστική απόδειξη. Έπειτα από 10 έτη επώδυνων διαδικασιών, το τελικό κατηγορητήριο της εισαγγελίας επανήλθε βασανιστικά στην ταυτοπροσωπία μεταξύ του κατηγορούμενου για το σαμποτάζ και του ύποπτου ως «βασική πένα» της Εξέγερσης που έρχεται. Για τις ανάγκες της υπεράσπισης –από πότε οφείλουμε την αλήθεια στους εχθρούς μας;– επιτράπηκε σε έναν από τους κατηγορούμενους, ο οποίος δεν διακινδύνευε τίποτα σε περίπτωση δίκης και ο οποίος δεν είχε γράψει ούτε καν τρεις γραμμές της Εξέγερσης που έρχεται  ή οποιουδήποτε από τα επόμενα βιβλία, να ισχυριστεί ενώπιον του δικαστή ότι είναι ο συγγραφέας του φυλλαδίου. Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η πλάνη, ήταν αναμενόμενο ότι αυτό το ψέμα θα περνούσε τελικά ως αλήθεια και ότι ο ψεύτης θα κατέληγε σχεδόν να πείσει τον εαυτό του γι’ αυτό, θεωρώντας την ως τέτοια. Αυτό το αγόρι, όντας από τότε ο επικοινωνιολόγος του κατηγορούμενου, επρόκειτο κατόπιν να απεικονίσει τη δομική τάση προς αυτονόμηση της σύγχρονης επικοινωνίας, η οποία πιστεύει ότι αρκεί κάποιος να διατηρεί έναν λογαριασμό στο Twitter για να διαμορφώνει μόνος του πίσω από το smartphone του την πραγματικότητα. Ακόμα και αυτοί οι ίδιοι οι κυβερνώντες σκοντάφτουν σ’ αυτό το χαλί της ψευδαίσθησης. Εξάλλου ποτέ δεν έχει ζητηθεί από έναν επικοινωνιολόγο να έχει βαθιά κατανόηση αυτού που προωθεί· μπορεί να είναι ακόμη και επιζήμιο για το έργο του.

Η Αόρατη Επιτροπή δεν υπήρξε ποτέ ομάδα, πόσο μάλλον «συλλογικότητα». Γνωρίζουμε από καιρό  τους κινδύνους των «τρομερών κοινοτήτων». Συνεπώς, δεν επιδέχεται καμιά διάλυση, ούτε νόμιμη ούτε εκούσια. Έχουμε γλιτώσει εσαεί από αυτή την τραγικωμωδία των μικρών ομάδων, για την οποία ο Wilfred Bion είχε μιλήσει ήδη από το 1961.  Τα βάσανα της δημοσιότητας, από την άλλη, δεν έχουν προσμετρηθεί. Πόσα είναι μέλη της Αόρατης Επιτροπής για τα οποία έχουμε ακούσει, και τα οποία δεν έχουμε ποτέ συναντήσει; Και πόσοι από τους ανθρώπους με τους οποίους διασταυρωθήκαμε δεν οφείλουν τη λιγοστή αύρα τους στο μυστήριο που περιβάλλει «την πιθανότητα να έχουν υπάρξει» ή και «την πιθανότητα να είναι ακόμη»; Αυτή η τρωτότητα στον σφετερισμό και όλο το καθεστώς προσποίησης που επιτρέπει συνιστά ένα από τα ελάχιστα μειονεκτήματα της ανωνυμίας σ’ αυτούς τους ζοφερούς καιρούς. Ασφαλώς, αυτό το είδος της εξαπάτησης δεν ξεγελά παρά μόνο τους ανόητους. Η Αόρατη Επιτροπή είναι μια ορισμένη κομματική νοημοσύνη της εποχής. Αυτή η νοημοσύνη βρίσκεται διασκορπισμένη σε θραύσματα ανάμεσα σε όλους τους ασυμβίβαστους αυτών των καιρών. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι να είσαι μέρος τους, αλλά να ενωθούν αυτά τα θραύσματα. Να κρατηθεί, απέναντι και ενάντια σε όλους τους ελιγμούς της ενσωμάτωσης, μια φαινομενικά χαμένη θέση στον πόλεμο του χρόνου. «Ποιος, λοιπόν, θα αλλάξει τον κόσμο; Εκείνοι που δεν τους αρέσει». Αυτή ήταν η απάντηση του Μπρεχτ, στο Kuhle Wampe το 1932.

Η Αόρατη Επιτροπή δρα ως ένα παράδειγμα στρατηγικής έκφρασης. Όσοι γράφουν με αυτό το όνομα το καταφέρνουν μόνο μετά από έναν ορισμένο ασκητισμό, μια ορισμένη άσκηση απο-υποκειμενοποίησης, όπου απογυμνώνονται από όλους τους μηχανισμούς άμυνας που, σε τελική ανάλυση, σχηματίζουν το Είμαι: αποβάλλουν το εγώ. Με αυτή και μόνο την προϋπόθεση, καταφέρνει κανείς να κάνει κάτι άλλο από το να «εκφραστεί», να εκφράσει μάλλον αυτό που βρίσκεται ανεσταλμένο μέσα στην εποχή, και έτσι μοιραία και τον ίδιο του τον εαυτό. Είναι αυτή η σκόνη διαισθήσεων, παρατηρήσεων, συμβάντων, λέξεων που πιάνεις στον αέρα, εμπειριών βιωμένων ή βιωνόμενων, χειρονομιών ολοκληρωμένων ή ματαιωμένων, συγκεχυμένων αισθήσεων, απόμακρων αντηχήσεων και των συνελεγμένων μορφών, το υλικό απ’ όπου είναι φτιαγμένα τα κείμενα της Αόρατης Επιτροπής. Αυτό εξηγεί γιατί μας ήταν πάντοτε αδιάφορο αν ο ένας ή ο άλλος έγραψε ένα συντριπτικό μέρος αυτού ή εκείνου του κειμένου. Γιατί όποιος γράφει κάτω από αυτή την υπογραφή είναι κυριολεκτικά κανένας, ή είναι όλοι  –  όλοι οι φίλοι που συζητούν αυτή ή εκείνη τη μονόπλευρη διατύπωση, αυτή ή εκείνη τη θέση, αυτή ή εκείνη την αντίληψη, αυτών που εμμένουν στη σχισματική θέση της Αόρατης Επιτροπής. Γραφιάδες της εποχής μας, κοντολογίς, του πραγματικού κινήματος που καταργεί την παρούσα κατάσταση πραγμάτων. Εξού και η ουσιαστική απουσία συγγραφέα αυτών των κειμένων. Φαίνεται ότι η μέθοδος δεν είναι τόσο κακή:  ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να ισχυριστούν ότι δεν έχουν, μετά από δύο δεκαετίες, ούτε μια λέξη να αποσύρουν από αυτά που έλεγαν στην εποχή τους και ότι ήταν σε θέση να κρατήσουν μια τόσο σκανδαλώδη θέση με την πάροδο του χρόνου.  «Η άρνηση να αποδεχτεί κανείς την κατάσταση των πραγμάτων ως έγκυρη είναι η στάση που αποδεικνύει την ύπαρξη, δεν θα έλεγα καν μιας νοημοσύνης, αλλά την ύπαρξη της ψυχής». (Dionys Mascolo)

Η πρόσφατη δημοσίευση ενός πραγματικά ανώνυμου βιβλίου, εντελώς απαράδεκτου για την εποχή του, του Μανιφέστου Συνωμοσίας, έδωσε την ευκαιρία για μια αξιοσημείωτη προσπάθεια εκδίκησης από όλους εκείνους που ένιωσαν ταπεινωμένοι από τις «επιτυχίες» της Αόρατης Επιτροπής. Είναι εξάλλου οι ίδιες κραυγές οργής, οι ίδιες πικρές ειρωνείες, η ίδια πληγωμένη αυταρέσκεια που υποδέχτηκαν αυτό το Μανιφέστο και που υποδέχτηκαν το Tiqqun και την Εξέγερση που έρχεται  – και που του υπόσχονται την ίδια μοίρα. Το σινιάλο για το δημόσιο λιντσάρισμα δόθηκε αυτή τη φορά από τη L’Express, με «πληροφορίες» προερχόμενες από την αστυνομία– μια κακοστημένη παρακολούθηση ακολουθούμενη από την υποκλοπή και την καταστροφή της αλληλογραφίας προς έναν «επιφανή» παρισινό εκδότη, μια παρακολούθηση που κανείς δεν τολμά, για ακόμα μια φορά, ν’ αποδώσει στην DGSI [η γαλλική αντιτρομοκρατική υπηρεσία]. Οι δημοσιογραφικοί υποτελείς ακολούθησαν αβασάνιστα δίχως να θυμούνται την ελάχιστη επιτυχία που είχε στο παρελθόν το να ουρλιάζεις μαζί με τους λύκους εναντίον της Αόρατης Επιτροπής. Στο αποκορύφωμα της εκστρατείας τους, κολακεύονταν που δεν καταλάβαιναν τίποτα από το εν λόγω Μανιφέστο, όχι δίχως πρώτα να παραπονεθούν ότι το βιβλίο ήταν υπερβολικά ενημερωμένο σε πολλούς τομείς ώστε να μπορέσουν να το αντικρούσουν – οι φουκαράδες! Και τι περίεργη εποχή είναι αυτή, όπου ξιπασμένοι τηλεργαζόμενοι κομπορρημονούν για την περιγραφή ενός βιβλίου που δεν έχουν διαβάσει! Και για να τελειώνουμε, είδαμε να προστίθενται στο κυνήγι οι παλιοί Νεγκρικοί υποστηρικτές μιας «ελάσσονος βιοπολιτικής» ή ακόμα μιας «πληθωριστικής βιοπολιτικής», των οποίων η ιστορική ήττα συμπίπτει ακριβώς με την επιτυχία των ιδεών τους από την πλευρά της Αυτοκρατορίας: είναι τώρα που ο Κλάους Σβαμπ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ προσκαλείται στο Βατικανό για να συζητήσει με τον πάπα Φραγκίσκο το φιλανθρωπικό σχέδιό του για ένα οικουμενικό βασικό εισόδημα. Όσο για την «πληθωριστική βιοπολιτική», κανείς δεν χρειάζεται να δώσει μια εικόνα έπειτα από τα δύο τελευταία χρόνια. «Επειδή το πιο επίφοβο τέχνασμα της Αυτοκρατορίας έγκειται στο ότι συγχωνεύει σε έναν μεγάλο απωθητικό σωρό καθετί που της αντιτίθεται» –τη «βαρβαρότητα», τις «αιρέσεις», την «τρομοκρατία» ή ακόμα και τα «αντίθετα άκρα»– («Αυτό δεν είναι πρόγραμμα», Tiqqun 2, 2001) τα ηττημένα νεγκρικά φαντάσματα και άλλοι υπο-φουκωδιανοί έσπευσαν να φωνάξουν «σύγχυση», «φασισμός», «ευγονική» και γιατί όχι –αφού αναφέρθηκε– «αρνητισμός». Είναι αλήθεια, εξάλλου, ότι το εν λόγω Μανιφέστο εξορκίζει τον θετικισμό. «Όπερ έδει δείξαι». Εκείνοι που η πορεία των γεγονότων, από τα Κίτρινα Γιλέκα και μετά, έχει ακυρώσει όλες τους τις βεβαιότητες, προτιμούν να λένε στον εαυτό τους ότι είναι οι ίδιες οι εξεγέρσεις που είναι μπερδεμένες και όχι οι ίδιοι. Ο «φασισμός» που διακρίνουν παντού είναι αυτός που ουσιαστικά επιθυμούν, γιατί θα τους δικαίωνε, αν όχι διανοητικά, τουλάχιστον ηθικά.  Τότε θα τους προσφερόταν κάποια ευκαιρία να γίνουν τελικά τα ηρωικά θύματα που ονειρεύονται. Αυτοί που εγκατέλειψαν ιστορικά τον αγώνα προτιμούν να ξεχνούν ότι ο πόλεμος της εποχής διεξάγεται επίσης στο έδαφος των εννοιών – χωρίς τις οποίες, παρεμπιπτόντως, ο Φουκώ δεν θα είχε αποσπάσει τη «βιοπολιτική» από τους ναζιστές και τους συμπεριφοριστές σχεδιαστές της. Αφήνουμε στην αυτοκρατορική αριστερά την πεποίθηση ότι υπάρχει ένα είδος επανάστασης που περιβάλλεται από αγνότητα και ότι οι αντεπαναστάσεις ηττώνται με τον πολλαπλασιασμό των ηθικολογικών αναθεμάτων, της πολιτικής προφύλαξης και του πολιτιστικού σνομπισμού. Με αυτόν τον τρόπο, καταδικάζει μόνο τον εαυτό της, αποσυντιθέμενη πίσω από τους υγειονομικούς κλοιούς και τα ατομικά μέτρα προστασίας, προσκολλημένη σε αυτό που πιστεύει ότι είναι το συσσωρευμένο πολιτικό της κεφάλαιο – καταδικάζοντας τον εαυτό της να βλέπει τη ρητορική της να τείνει ασυμπτωματικά προς εκείνη των κυβερνώντων.

Όσο για εμάς, προτιμάμε μακράν να διαπληκτιστούμε, να δεχτούμε χτυπήματα και να τα ανταποδώσουμε.

Προτιμάμε να ενεργούμε.

Δεν θα παραδοθούμε ποτέ.

7 Φεβρουαρίου 2022

Αόρατη Επιτροπή

Για τις Εκδόσεις των Συναδέλφων

Μετάφραση: Τηλέμαχος Δουφεξής Αντωνόπουλος

Επιμέλεια, διορθώσεις: Κατερίνα Κορώνη

Ιούνιος 2022

Τα πιο πρόσφατα βιντεάκια μας

Δείτε όλα μας τα βίντεο εδώ.

«Αναταραχή» και «Στα όπλα!»: Δύο εξαιρετικά βιβλία που μόλις κυκλοφόρησαν

Λεσλί Καπλάν

Αναταραχή

Κομμένη η μαλακία!

Μετάφραση: Γιώργος Χαρλαμπίτας

Σχήμα: 12,5Χ19,5 • Σελίδες: 48 • Τιμή: 6,5 ευρώ • ISBN 978-618-5571-15-3

Πολιτικό παραμύθι.

Ο Μάης είναι θανατηφόρος μήνας

Υπάρχει ταξική βία, ένα νεκροτομείο για εκείνους που κατέχουν την εξουσία, το χρήμα, τους πολιτιστικούς κώδικες. Στην Αναταραχή, ένα καυστικό πολιτικό παραμύθι, η Λεσλί Καπλάν επινοεί το «ταξικό έγκλημα». Καθώς πλησιάζει ο Μάης, οι φαινομενικά ασύνδετες άγριες δολοφονίες αυξάνονται. Ένας ταχυδρομικός υπάλληλος καρφώνει ένα ψαλίδι στα πλευρά του προϊσταμένου του, μια βιβλιοθηκάριος χτυπά θανατηφόρα έναν εκπρόσωπο του Υπουργείου Εξωτερικών, μια εργαζόμενη σε αλυσίδα παραγωγής σκοτώνει έναν διερμηνέα, νομίζοντας πως είναι ο Κινέζος διευθυντής της εταιρείας της. Ξαφνικά, μια φράση διαδίδεται απ’ όλους: «Κομμένη η μαλακία!». Ανίκανη ν’ ανταποκριθεί διαφορετικά παρ’ εκτός με τη βία, η κυβέρνηση κηρύσσει κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Προφανώς, μας έρχονται στον νου τα Κίτρινα Γιλέκα, η αστυνομική βία, η αμφισβήτηση του δικαιώματος στη διαδήλωση. Βάζοντας λέξεις σε καθημερινές καταστάσεις κυριαρχίας, η Λεσλί Καπλάν υπογράφει ένα κείμενο απολαυστικά απελευθερωτικό, ένα πέρασμα στη λογοτεχνική πράξη που υποδηλώνει ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός.

S.J., L’Humanité, 2 Μαΐου 2019

Η απολαυστική Αναταραχή της Λεσλί Καπλάν

Ένα ανεξήγητο κίνημα, δολοφονίες χωρίς προμελέτη και η κραυγή: «Κομμένη η μαλακία!»… Στην Αναταραχή, ένα μικρό απολαυστικό διήγημα, η μυθιστοριογράφος Λεσλί Καπλάν αφηγείται τον μύθο των σημερινών εξεγέρσεων. Εκεί που, χωρίς να αναφερθεί ποτέ, το γέλιο μπορεί να ντυθεί με κίτρινο χρώμα.

Από το άρθρο της Sophie Dufau στον ιστότοπο Médiapart, 24 Μαΐου 2019

Οποιαδήποτε ομοιότητα με πραγματικά γεγονότα…

Ένας διασκεδαστικός ανατρεπτικός μύθος της Λεσλί Καπλάν

Η Αναταραχή, όπως την περιγράφει με κέφι η Λεσλί Καπλάν, δεν είναι μια μαλακία. Εννοείται πως, αν το θέλουμε, είναι. Εφόσον οι ήρωες δεν κάνουν, τρόπον τινά, τίποτε άλλο από μαλακίες με το εργαλείο της δουλειάς τους, το οποίο εκτρέπουν προς την αντίθετη κατεύθυνση από τις οδηγίες χρήσης. […] Η Αναταραχή είναι ένα παραμύθι. Πόρρω απέχει από προτροπή σε φόνο· υποψιαζόμαστε πως είναι μια έκκληση να αποτινάξουμε χαρούμενα τον ζυγό.

Claire Devarrieux, Libération, 1 Ιουνίου 2019

Η Leslie Kaplan γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1943 και ενηλικιώθηκε στο Παρίσι της δεκαετίας του 1960. Έχει σπουδάσει φιλοσοφία, ψυχολογία και ιστορία. Ποιήτρια, μυθιστοριογράφος και θεατρική συγγραφέας, το έργο της έχει μεταφραστεί σε 11 γλώσσες, έχει μεταφερθεί στο θέατρο και τον κινηματογράφο.

Σε ηλικία είκοσι ενός ετών, με την επιθυμία να αποκαταστήσει τις ανισότητες, η Καπλάν ταξίδεψε στην μόλις απελευθερωμένη Αλγερία για να διδάξει γαλλικά. Γυρίζοντας στο Παρίσι έκανε μάθημα σε εργαζόμενους που είχαν ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση στη γαλλική τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αμέσως μετά, ως φοιτήτρια φιλοσοφίας και ιστορίας, εντάχθηκε στη ριζοσπαστική φοιτητική ομάδα Ένωση Νέων Κομμουνιστών (Μαρξιστές-Λενινιστές) – UCJML, η οποία είχε διασπαστεί από το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Μέρος της πολιτικής αυτής της ομάδας ήταν η «εγκατάσταση» σε εργοστάσια. Οι ταραχές του Μάη ’68 τη βρίσκουν «εγκατεστημένη» σε εργοστάσιο, στο οποίο επέστρεψε το φθινόπωρο, μετά το τέλος των ταραχών, και εργάστηκε για ακόμα δύο χρόνια.

Το 1982 το πρώτο της βιβλίο L’excès-l’usine χαιρετίστηκε από τη Μαργκερίτ Ντυράς και τον Μωρίς Μπλανσό. Μέσα από μια σειρά υφολογικών καινοτομιών όπως η Λεπτομέρεια, το Άλμα, ο Σύνδεσμος και αποδίδοντας στις λέξεις όλη τη δυναμική τους –«λογοτεχνία είναι “σκέφτομαι με λέξεις”»– επιτυγχάνει τη σύνδεση του αναγνώστη με την ιστορία του και την Ιστορία, στοχεύοντας στην αποκατάσταση μιας συνείδησης του πραγματικού, όπου ως πραγματικό οφείλει να εννοηθεί η ανατροπή των συμβάσεων, κομμάτι της μαθητείας για την πραγματική ανατροπή του κόσμου.


Κίκε Πεϊνάδο

Στα όπλα!

Η ιστορία της Ράγιο Βαγιεκάνο

Μετάφραση: Άνχελ Πέρεθ Γκονθάλεθ

Σχήμα: 12,5Χ19,5 • Σελίδες: 72 • Τιμή: 9 ευρώ • ISBN 978-618-5571-14-6

Η Ράγιο Βαγιεκάνο δεν είναι απλώς μια ποδοσφαιρική ομάδα. Είναι μια γειτονιά, τα χαμηλά της σπίτια και τα δρομάκια της αλλά και οι άνθρωποί της· οι άνθρωποι του μόχθου και της επιβίωσης αλλά επίσης της γιορτής και της εξέγερσης. Είναι οι ιστορίες που διηγούνται, οι μνήμες του παρελθόντος. Είναι η πολιτική, ο αντιφασισμός, η απέχθεια για την εξουσία. Είναι το γήπεδο με το φλεγόμενο πέταλο και τους Bukaneros. Είναι το καμάρι και η περηφάνια του προλεταριάτου· το κυριακάτικο αποκούμπι του.

Ο Κίκε Πεϊνάδο, Ραγίστα από κούνια, αφηγείται με γλαφυρότητα: Αν βρίσκομαι τώρα εδώ και πληκτρολογώ, αν υπάρχω, η αιτία είναι η Ράγιο Βαγιεκάνο. Πιστέψτε με, έτσι είναι, κι ας μοιάζει η ιστορία που θα σας διηγηθώ με ταινία.

Όχι, η Ράγιο Βαγιεκάνο δεν είναι απλώς μια ποδοσφαιρική ομάδα. Είναι ένας κόσμος ολόκληρος!

Ο Enrique Peinado Moro, ευρύτερα γνωστός ως Quique Peinado, γεννήθηκε στη Μαδρίτη το 1979 και είναι παρουσιαστής, ραδιοτηλεοπτικός παραγωγός, δημοσιογράφος και συγγραφέας.

Ο Peinado είναι συνεργάτης του περιοδικού Gigantes del basket από το 1999 και ήταν ο πρώτος Ισπανός που συνεργάστηκε με το αμερικανικό περιοδικό μπάσκετ SLAM.

Το 2013 εξέδωσε το βιβλίο, Futbolistas de izquierdas: Entre fútbol y polίtica (Αριστεροί ποδοσφαιριστές: Ανάμεσα στο ποδόσφαιρο και την πολιτική).


Αγοράστε τα βιβλία με ένα κλικ

https://syneditions.wixsite.com/e-shop/product-page/αναταραχή

https://syneditions.wixsite.com/e-shop/product-page/στα-όπλα

Παρουσίαση του βιβλίου Chav / Αλληλεγγύη από τα υπόγεια

Ο Αντώνης Φράγκος συζητάει με τον Ντ. Χάντερ

Ο Αντώνης Φράγκος συζητάει με τον Ντ. Χάντερ για το βιβλίο του Chav/Αλληλεγγύη από τα υπόγεια (Στο Κόκκινο 105.5, 1η Μαΐου 2022).